Masaż w pracy: co mówią badania naukowe

Masaż w pracy kojarzy się z przyjemną przerwą, ale firma, która chce go wprowadzić jako benefit, zwykle pyta o coś więcej: czy to naprawdę działa? Sprawdziliśmy, co na ten temat mówią badania naukowe. Poniżej opisujemy, co zostało potwierdzone i czego można się realnie spodziewać po masażu w biurze.

Najważniejsze w skrócie

• Mniej stresu. W badaniach z udziałem pracowników krótkie, regularne sesje masażu obniżały odczuwany stres i napięcie.
• Luźniejsze mięśnie. U pracowników biurowych po kilku tygodniach masażu na krześle mięśnie karku i barków były mniej wrażliwe na ucisk, a organizm lepiej się relaksował.
• Chętny udział. Pracownicy korzystają z tej formy przerwy chętnie i regularnie.
• Uczciwie o granicach. Badania są krótkie i na niewielkich grupach. Masaż biurowy przynosi ulgę i relaks, ale nie jest leczeniem.

Jakie badania sprawdzają masaż w pracy

Masaż w miejscu pracy badano m.in. wśród pracowników biurowych w Polsce, pracowników firm w Kanadzie i Szwecji oraz pielęgniarek w szpitalach. Najczęściej były to badania z grupą kontrolną: część uczestników losowo trafiała na masaż, a część nie, i porównywano wyniki obu grup.

Typowy program wyglądał podobnie do tego, co oferują firmy masażu biurowego: sesje na krześle po 15–20 minut, raz lub dwa razy w tygodniu, przez 3–10 tygodni. W badaniach brało udział od 28 do 124 osób.

Stres: najmocniejsze wyniki

Najwięcej danych dotyczy stresu.

• Przegląd 15 badań. W przeglądzie z 2021 r., obejmującym 15 badań i 688 pracowników ochrony zdrowia, metody fizycznego relaksu obniżały stres związany z pracą. Masaż był jedną z dwóch metod, które okazały się skuteczniejsze niż brak działań (drugą była joga, z nieco większym efektem).
• Pielęgniarki onkologiczne. W badaniu 60 pielęgniarek dwie 15-minutowe sesje masażu na krześle w tygodniu przez trzy tygodnie wyraźnie obniżyły stres. Uczestniczki zgłaszały też, że ból mniej przeszkadza im w pracy, codziennych zajęciach i śnie.
• Pracownicy firmy. W kanadyjskim badaniu 28 pracowników cotygodniowy, 20-minutowy masaż na krześle w pracy przez cztery tygodnie obniżył odczuwane obciążenie i ciśnienie krwi. W grupie bez masażu takich zmian nie było.
• Szerszy obraz. Metaanaliza 37 badań nad masażem (nie tylko w pracy) wykazała, że już jedna sesja chwilowo obniża niepokój, ciśnienie i tętno.

Mięśnie i dolegliwości przy biurku

Kilka badań, w tym dwa polskie, sprawdzało masaż na krześle u pracowników biurowych, czyli właśnie tam, gdzie pracuje większość naszych klientów.

• 50 pracowników biurowych. Po ośmiu 15-minutowych sesjach w ciągu czterech tygodni uczestnicy zgłaszali mniej dolegliwości w górnej i dolnej części pleców oraz w rękach (najbardziej w przedramieniu). Mięśnie, m.in. mięsień czworoboczny w okolicy karku, były mniej wrażliwe na ucisk. W grupie bez masażu zmiany były nieistotne.
• 124 pracowników biurowych. Porównano trzy grupy: masaż na krześle, sesje z relaksującą muzyką i grupę bez zajęć. Po czterech tygodniach w grupie z masażem wzrósł próg bólu we wszystkich badanych mięśniach karku, a poziom relaksacji organizmu (mierzony zmiennością rytmu serca) podniósł się z 32% do 42%. Muzyka też pomogła się zrelaksować, ale nie podniosła progu bólu mięśni.
• 15 pracownic biurowych. W słoweńskim badaniu po miesiącu masażu na krześle dwa razy w tygodniu zmniejszyły się dolegliwości karku i górnej części pleców, a szyja poruszała się swobodniej (zwiększył się zakres ruchu). To małe badanie bez grupy kontrolnej, ale potwierdza kierunek wyników z Polski.

W badaniu ze 124 pracownikami masaż różnił się od relaksującej przerwy z muzyką tym, że działał nie tylko na samopoczucie, ale też na wrażliwość mięśni.

Pracownicy chętnie z niego korzystają

Benefit działa tylko wtedy, gdy ludzie z niego korzystają. W badaniu przeprowadzonym w Mayo Clinic pielęgniarki miały do dyspozycji 400 terminów 15-minutowego masażu w ciągu 10 tygodni i wykorzystały 329 z nich, czyli 82%. Po programie odczuwany stres i lęk były wyraźnie niższe niż na początku. Tak wysoka frekwencja nie jest oczywista: w wielu programach dbania o zdrowie w firmach bierze udział tylko część pracowników.

Czego się realnie spodziewać

Masaż biurowy najlepiej sprawdza się jako regularna chwila odprężenia i ulga dla napiętych mięśni. Dobrze wiedzieć, co dokładnie mierzyły badania:

• Ulga, nie leczenie. Kilkanaście minut na krześle rozluźnia mięśnie karku i barków, ale nie zastępuje leczenia. Przy bólu, który trwa dłużej, warto pójść do lekarza lub fizjoterapeuty na wizytę w gabinecie. W leczeniu długotrwałego bólu karku lepsze wyniki dawały dłuższe serie zabiegów, co najmniej 8 sesji po minimum 30 minut w ciągu czterech tygodni (przegląd Cochrane, 2024).
• Samopoczucie na pierwszym miejscu. Badania mierzyły przede wszystkim stres, napięcie mięśni i samopoczucie. To one są główną korzyścią, a ich wpływ na codzienną pracę zespołu każda firma najlepiej oceni sama, pytając pracowników.
• Dotyk człowieka. Opisane wyniki dotyczą masażu wykonywanego przez terapeutę. Fotel z masażem mechanicznym w szwedzkim badaniu pracowników nie dał wyraźnej różnicy.

Badania nad masażem w pracy są na razie stosunkowo małe (od 28 do 124 osób) i krótkie (3–10 tygodni), a część z nich dotyczy pielęgniarek, nie pracowników biurowych. Dlatego traktujemy je jako dobre wskazówki i nie obiecujemy więcej, niż pokazują.

Co z tego wynika dla firmy

Z badań wyłania się dość spójny obraz. Masaż w pracy to sprawdzony sposób na chwilę prawdziwego odprężenia w środku dnia: obniża stres, rozluźnia napięte mięśnie karku i barków, a pracownicy chętnie z niego korzystają. Działa najlepiej regularnie, w serii sesji, a nie jako jednorazowa atrakcja.

Najwięcej daje jako część szerszego dbania o zespół, w którym każdy element odpowiada za coś innego:

• masaż na rozluźnienie i mniej stresu,
• ćwiczenia wzmacniające na kark i barki, które mają najmocniejsze dowody w zapobieganiu bólowi (pokazujemy je m.in. podczas warsztatów „Zdrowy kręgosłup”),
• ergonomia stanowiska i przerwy na ruch,
• wsparcie psychologiczne, gdy stres ma źródło w samej pracy, np. w formie konsultacji psychologicznych dla pracowników.

Jak wygląda taka wizyta w praktyce, opisujemy we wpisie „Jak wygląda masaż w biurze? Wizyta fizjoterapeuty krok po kroku”.

Podsumowanie

Badania pokazują, że masaż w pracy realnie obniża stres i napięcie mięśni, a pracownicy chętnie z niego korzystają. Nie zastępuje leczenia, ale jako regularna przerwa i część dbania o zespół ma solidne uzasadnienie.

Chcesz sprawdzić, jak taki program sprawdziłby się w Twojej firmie? Konsultacja i wycena są bezpłatne.

Zapytaj o ofertę